Als coach van topatleten, mede-oprichter van Golazo Energy en coach in de bedrijfswereld is Paul Van Den Bosch doordrongen van het belang van beweging, evenwichtige voeding en goede slaapgewoonten. Zijn dochter Carolien is zelf ook trainer en keynotespreker rond mentaal en fysiek welzijn. Met hun expertise schreven ze samen een boek om duidelijk te maken dat elke keuze telt. De ideale dag schept klaarheid in de vele gezondheids- en energietips die op ons afkomen.
Paul en Carolien begonnen aan hun boek in het najaar van 2021. “De coronamaatregelen werden versoepeld en mijn agenda stond al snel weer vol”, blikt Paul terug. “Het waren drukke dagen, maar ik verteerde ze moeiteloos. Ik had het gevoel dat ik vol energie zat. Op mijn 64ste leefde ik in de overtuiging dat ik kerngezond was, maar ook ik bleek niet onoverwinnelijk.”
Holistische visie
Terwijl Paul in zijn eerste boeken focuste op lopen, wielrennen en triatlon, begon hij door de jaren heen steeds meer de waarde in te zien van een gezonde levensstijl in het algemeen. “Het gaat over beweging, voeding, slaap én breinkracht. Vanuit die holistische visie kreeg ik het idee om een boek te schrijven en mijn kennis te delen.” En hij had zich geen betere co-auteur dan zijn dochter Carolien kunnen inbeelden.
Carolien Van Den Bosch werkt bij Better Minds At Work (het project van neuropsychologe Elke Geraerts dat inzet op het mentale kapitaal van werknemers; red.) en Golazo Energy. Zij aarzelde geen moment om mee te schrijven. In haar werk ziet ze dagelijks dat er veel behoefte is aan handvaten bij de mensen die ze ontmoet.
“Onze fysieke en mentale gezondheid worden op de proef gesteld. Weten hoe ons brein werkt en het besef dat het niet op onze geëvolueerde omgeving is afgestemd, is dé sleutel om onze intenties om te zetten naar gezond gedrag. In het boek leggen we op een wetenschappelijke en toegankelijke manier bijvoorbeeld uit waarom het belangrijk is om dagelijks voldoende stappen te zetten, ons brein in conditie te houden of snelle suikers te vermijden. In plaats van gewoon te schrijven dat het belangrijk is, leggen we de mechanismen erachter bloot. Zo willen we lezers inzicht geven in hun gedrag en de keuzes die ze maken.”
Gezondheidscrisis
De gezondheidscrisis die Paul doormaakte tijdens het schrijven van het boek, maakt het extra relevant. In november 2021 kreeg hij last van een branderige pijn die maar bleef aanslepen. uiteindelijk kon hij alleen nog teren op zijn drive, ondersteund door pijnstillers en medicatie. Begin 2022 werd een zenuwaandoening vastgesteld.
“Ik had continu pijn. Gelukkig kon ik mezelf blijven aanzetten om naar buiten te gaan en dagelijks te wandelen. Ik werd er rustiger door en besefte eens te meer het belang van beweging. Ik ging ook op zoek naar manieren om beter te slapen en was bewuster bezig met mijn mindset”, vertelt Paul over de afgelopen tijd, die voor hem een reality check was. Hij werd zich bewust van zijn kwetsbaarheid.
“Vroeger beschouwde ik fysiek en mentaal gezond zijn als normaal, maar dat is het niet. Ik bekijk gezondheid niet meer vanuit mijn bevoorrechte positie, maar vanuit iemand die altijd vol energie zit. Op die manier hoop ik dat het boek nóg meer kan inspireren.”
De ideale dag focust op heldere en haalbare tips. Het is niet de bedoeling om alle lezers de levensstijl van een topsporter aan te praten. Hen ondersteunen in hun zoektocht naar energie en hen helpen de drukte van elke dag te trotseren: dát willen de auteurs bereiken. “Beschouw het boek als een kapstok waarmee je kan nagaan op welke vlakken je zelf nog kan groeien.”
Carolien raadt aan om ermee aan de slag te gaan zoals met een kookboek: “Lees de recepten, probeer ze uit en gebruik diegene die jij het lekkerst vindt en die passen bij wat je nodig hebt. Je hoeft niet alle adviezen te volgen. Weet dat wat je er ook uitpikt sowieso al een impact heeft op verschillende facetten van je gezondheid.”
Lees ook: Deze 3 voedingsstoffen geven je metabolisme een boost
Fysieke activiteitsparadox
De auteurs besteden uiteraard veel aandacht aan lichaamsbeweging en wijzen op belangrijke aandachtspunten. Bewegen tijdens het werk blijkt bijvoorbeeld niet hetzelfde te zijn als bewegen in de vrije tijd. Mensen met een fysiek veeleisende job zouden volgens onderzoek dezelfde kans hebben op vroegtijdig overlijden als iemand die de hele dag op een stoel zit. Beroepsmatige
activiteit lijkt de gezondheid niet te verbeteren.
Integendeel, het kan schadelijk zijn. De tegenstrijdige effecten van fysieke activiteit tijdens de vrije tijd en tijdens het beroepsleven noemen we de fysieke activiteitsparadox. Hoe komt dit? “Lichaamsbeweging in de vrije tijd omvat meestal dynamische oefeningen met een gecontroleerd intensiteitsniveau. De oefeningen worden gedurende korte periodes uitgevoerd en met voldoende hersteltijd.
Bij beroepsmatige activiteit geldt dat meestal niet. De inspanningen worden vaak lang en ononderbroken uitgevoerd, zonder rustperiodes, terwijl juist de juiste afwisseling van belasting en herstel leidt tot een goed resultaat. Dit principe, dat in de sport bekendstaat als supercompensatie en dat lopers wel zullen kennen, biedt een verklaring voor de paradox”, legt Paul uit. De arbeidsbelasting overtreft vaak de belastbaarheid van de uitvoerder, wat kan leiden tot uitputting. Zo verdwijnt het positieve effect van lichaamsbeweging. “Vanuit die optiek is het belangrijk dat leidinggevenden in fysiek veeleisende sectoren kennis hebben van de trainingsleer en dat ze werknemers voldoende rust gunnen, als ze willen dat ze gezond aan het werk blijven”, voegt Carolien toe.
Een ander belangrijk inzicht uit het boek: Gezond bewegen staat niet altijd gelijk aan sporten, geven de auteurs mee. Veel mensen denken dat ze móéten afzien of een marathon moeten lopen. “Maar het volstaat om dagelijks een halfuur te bewegen. Het mogen ook klusjes in de tuin zijn, te voet of met de fiets naar de winkel gaan. We raden aan om daarnaast een tweetal keer gedurende 20 tot 30 minuten extra te bewegen aan een hogere hartslag. Dat kan lopen zijn, maar evengoed wandelen, fietsen, zwemmen of iets anders. De basis is: minstens een halfuur actief op een dag én geregeld je zitpatroon doorbreken”, klinkt het eensgezind bij Paul en Carolien.
Saboteurs en handlangers
Een interessant inzicht voor wie het moeilijk vindt om een gezond gewicht te behouden: het heeft weinig te maken met discipline, zoals vaak gedacht wordt. “Er zijn natuurlijk mensen die meer discipline hebben en weerstand kunnen bieden tegen de vele lekkere verleidingen die we constant tegenkomen. Tegelijk zijn er ook die veel discipline hebben in hun huishouden en werk en toch niet gezond kunnen eten, of omgekeerd: mensen die ultragezond eten en verder sloddervossen zijn”, licht Carolien toe.
Om te verklaren waarom het voor sommigen zo moeilijk is om ‘nee’ te zeggen tegen een toetje, geven de auteurs inzicht in de mechanismen die hier aan het werk zijn. We worden geplaagd door saboteurs, waar we ons niet altijd van bewust zijn. Het boek maakt die concreet en geeft ook ‘handlangers’ om ermee om te gaan.
“Het is interessant voor lezers om te identificeren door welke saboteurs zij geplaagd worden en hoe ze ermee kunnen omgaan”, aldus Carolien. “Stress, slaaptekort en alcoholzijn bijvoorbeeld saboteurs op het vlak van voeding. Handlangers zijn onder andere bewegen, slapen, variatie en stressmanagement.”
Elke stap telt
In elk hoofdstuk komen deze saboteurs en handlangers aan bod. Zo wordt het boek een praktisch hulpmiddel op weg naar een gezond en fit leven. “We willen lezers helpen ontdekken hoe het komt dat ze bepaalde dingen wel of niet doen. En dat het niet alles of niks is, à la ‘ik slaag er niet in die marathon te lopen, dus ik ga maar met een zak chips op de bank liggen’. Vanuit onze holistische visie tonen we aan dat er veel stappen daartussen zijn en dat elke stap telt. Wat je ook eerst doet, het heeft sowieso een impact op één of meerdere pijlers van je gezondheid. Als
mensen dat beseffen door het lezen van dit boek, is het voor ons geslaagd.”
Met Paul gaat het ondertussen goed. “Ik merk dat de vier gezondheidspijlers mij meer dan ooit helpen om mijn medicatie af te bouwen en erbovenop te komen. Ik heb nog een weg te gaan. Maar zoals we in het boek meegeven: elke stap leidt naar meer en beter. Every step counts.”
Lees ook: Slechts 15 minuten bewegen kan negatief effect van bureauwerk op mentale gezondheid omkeren
15 Concrete tips voor jouw ideale dag
• Las een ochtendwandeling in: 10 minuten is prima om je dag te starten.
• Begin de dag met een groot glas water.
• Sta op een vrije dag niet meer dan anderhalf uur later op dan normaal.
• Doe 5 à 10 minuten ademhalingsoefeningen voor je aan het werk gaat.
• Onderbreek je zitpatroon minstens elke 45 minuten.
• Maak tijd om te eten. Eet aan tafel en blijf weg van beeldschermen.
• Negeer liften en roltrappen en kies altijd voor de trap.
• Drink niet wat je kan eten.
• Probeer korte verplaatsingen lopend of met de fiets te doen.
• Voer telefoongesprekken al wandelend.
• Drink geen koffie of andere cafeïnehoudende dranken na 14u.
• Vermijd zware fysieke inspanningen tijdens de 2 uur voor je gaat slapen. Een lichte avondwandeling van 10 tot 20 minuten bevordert je nachtrust.
• Vul bij het avondeten je bord eerst voor minstens de helft met groenten.
• Zorg dat je voeten warm zijn wanneer je in bed kruipt.
• Sluit de dag positief af: welke doelen heb je bereikt, wat waren leuke momenten?