-
Gij zult weten waarom gij stapelt
Lewyllie: “Carboloading of koolhydraatstapeling is belangrijk omdat voldoende spierglycogeen, de energiereserves in de spieren, voor een beter uithoudingsvermogen tijdens lange inspanningen zorgt. De klassieke methode – eerst enkele dagen weinig koolhydraten, gevolgd door heel veel – is achterhaald. De focus ligt nu op het efficiënt verhogen van glycogeen door de laatste 36 tot 48 uur voor de wedstrijd meer koolhydraten te eten, in combinatie met tapering of minder training.”
Boonstra: “In de tijd van Gerard Nijboer (zilver op de olympische marathon in Moskou 1980, red.) werd volgens het oude schema gewerkt: op zondag een heel zware training, vervolgens enkele dagen bijna geen koolhydraten en daarna een paar dagen extreem veel. Zelf heb ik dat nooit gedaan. Lange duurtrainingen waarbij ik ontbeet maar tijdens de training niet aanvulde, werkten wel goed voor mij. Zo leerde mijn lichaam efficiënt om te gaan met energie en werd mijn vetverbranding beter. Als de marathon op zondag was, verhoogde ik vanaf woensdagavond langzaamaan de koolhydraten.”
-
Gij zult uw afstand en noodzaak kennen
Lewyllie: “Carboloading is nuttig voor lange duurinspanningen van minstens 90 minuten, zoals (halve) marathons, triatlons of wielerwedstrijden. Voor een korte prestatie volstaat vaak een goed gevulde glycogeenvoorraad en is koolhydraatstapeling minder essentieel.”
Boonstra: “Het hangt ook af van je doel. Recreanten die een (halve) marathon gewoon willen finishen, spreken hun vetverbranding meer aan en hebben minder nood aan carboloading. Dan zit je goed met een koolhydraatrijke avondmaaltijd en een goed ontbijt.”
Lees ook: Wat je het beste kan eten & drinken bij koude trainingen incl. recepten – RunningNL
-
Gij zult rekenen in grammen per kilo
Lewyllie: “De richtlijn ligt tussen 10 en 12 gram koolhydraten per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een marathonloper van 70 kg betekent dit 700 tot 840 gram per dag. Een praktisch voorbeeld: begin twee dagen vooraf met een verhoogde koolhydrateninname en verdeel dat over meerdere maaltijden (ontbijt, lunch, meerdere snacks en avondeten). Werk met witte rijst, witte pasta, wit brood met zoet beleg, gezoete ontbijtgranen, koolhydraatrijke maar vezel- en vetarme koeken, gedroogd fruit en gezoete dranken.”
Boonstra: “Mijn eigen aanpak bestond uit veel eenvoudige, koolhydraatrijke producten zoals pannenkoeken met suiker, druiven, krentenbollen en zelfs snoep.”
-
Gij zult niet schransen zonder plan
Lewyllie: “Carboloading betekent niet dat je je volledig laat gaan. Verdeel de koolhydraten over de volledige dag en kies producten die je goed verdraagt.”
Boonstra: “Zelf had ik het voordeel dat ik het gewoon was om koolhydraatrijk te eten. Voor iemand bij wie dat niet het geval is, is het niet verstandig om plots extreem veel koolhydraten te stapelen. Het gaat echt om de verhouding: meer koolhydraten en minder eiwitten en vet dus.”

-
Gij zult vet en vezel beperken
Lewyllie: “De laatste dagen beperk je best vezels en vetten om maag- en darmklachten en een opgeblazen gevoel te vermijden. Kies daarom voor witte pasta, wit brood en lichte, makkelijk verteerbare voeding. Vermijd volkorenproducten, rauwkost en te veel eiwitten. Fruit blijft belangrijk, maar eet het zonder schil.”
Boonstra: “Daags voor de marathon koos ik bewust voor vezelarme maaltijden zoals witte pasta met een lichte saus en wat kip voor de eiwitten. Dan moet je echt opletten met vezels, maar veel hangt af van hoe je darmen reageren. Sommige mensen krijgen last van constipatie.”
Lees ook: Wat is het ideale marathontbijt? – RunningNL
-
Gij zult uw darmen trainen
Lewyllie: “Dit is belangrijk om maag- en darmproblemen te verminderen. Dat gaat vooral over voeding die je op de wedstrijddag gebruikt. Het kan nuttig zijn om enkele weken vooraf tijdens trainingen te wennen aan de sportdranken en hogere koolhydraatinname, wat ervoor zorgt dat het maagdarmstelsel beter koolhydraten kan verwerken tijdens intensieve periodes. Het wordt afgeraden om tijdens de carboloading met nieuwe voeding te experimenteren.”
Boonstra: “In 2019 nam ik deel aan een studie in Australië, waarbij er specifiek getraind werd om in twee weken tijd tien tot twaalf gram koolhydraten per kilogram lichaamsgewicht op te nemen. Als je zoiets niet gewoon bent, is dat echt veel. Recreanten blijven eerder steken op zeven tot acht gram. Je moet je maag en darmen trainen: langzaam, dus niet de laatste dagen voor de marathon. Als je een gevoelig maag- en darmstelsel hebt, zou ik extreme carboloading afraden.”
-
Gij zult drinken met verstand
Lewyllie: “Vochtinname is essentieel tijdens carboloading. Een dagelijkse vochtinname van 35 tot 45 ml per kilogram lichaamsgewicht is aanbevolen. Aanvullende hydratatie met isotone sportdranken kan helpen om glycogeenopslag en herstel te optimaliseren. Op de wedstrijddag zelf is de kleur van de urine een prima indicator om de hydratatietoestand goed te bewaken.”
Boonstra: “Zelf had ik het voordeel dat ik bij elke bevoorrading mijn eigen drinkbus kon aannemen. De meeste recreatieve lopers hebben dat geluk niet. Als het echt warm is, stop je beter even om uitgebreider te drinken.”
-
Gij zult oefenen vóór de grote dag
Lewyllie: “Het is verstandig om enkele weken voor je hoofddoel een testmoment in te lassen. Je bootst de wedstrijdsituatie na, fysiek en qua voeding: hoeveelheid, timing, soort koolhydraten en drank. Het kan helpen om onaangename verrassingen op de wedstrijddag te voorkomen. Iedereen reageert anders, dus dit helpt om je eigen tolerantie en voorkeuren beter te leren kennen.”
Boonstra: “Voor mijn marathonlopers voorzie ik drie tot vier weken ervoor een generale, een lange duurtraining waarbij ze dezelfde voeding en drank toepassen en kunnen zien of het voor hen werkt.”
-
Gij zult de timing respecteren
Lewyllie: “De carboloading start 36 tot 48 uur voor de wedstrijd. De laatste maaltijd bevat idealiter één tot vier gram koolhydraten per kilogram lichaamsgewicht, afhankelijk van het tijdstip van inname. Hoe verder voor de start, hoe groter de hoeveelheid. Drie tot vier uur voor de start kan je tot vier gram gaan, één uur voor de start neem je ongeveer één gram op.”
Boonstra: “Een goed ontbijt is voor iedereen anders. Sommigen kunnen eten en meteen lopen, iets waar ik best jaloers op ben. Ik at drie uur ervoor vijf sneetjes wit brood met jam en dronk een fles isotone sportdrank.”
-
Gij zult niet stressen
Boonstra: “Bij veel lopers merk ik dat ze de regels tot in detail willen volgen en daardoor zoveel stress krijgen dat ze tijdens de carboloading last van hun darmen krijgen. Mijn tip: eet beter wat minder koolhydraten, ook tijdens de wedstrijd, en loop liever één seconde per kilometer trager in plaats van volledig te stressen en alles om zeep te helpen.”
Lewyllie: “We zijn soms zo gefocust op de wedstrijd zelf, maar eigenlijk zijn de vele trainingen en opofferingen al een evenement op zichzelf. Zeker wanneer het je eerste marathon is, lijkt het me logisch om te genieten van het proces. En vooral: als je op vlak van voeding goed voorbereid bent, creëer je echt wel een meerwaarde op de wedstrijddag zelf. (glimlacht) Je hebt veel minder kans op maag- en darmklachten en kan dus meer genieten van de marathon.”
De experts:
Ex-triatlete Jolien Lewyllie (36) vertegenwoordigde België als juniore op vier internationale kampioenschappen en nam in 2022 deel aan de Ironman van Hawaï. Het voorbije decennium bouwde Lewyllie, bachelor in de voedings- en dieetkunde met specifieke expertise in sportvoeding, uitgebreide ervaring in de sportwereld op bij Golazo Energy, de Belgische zeilfederatie, voetbalclub Feyenoord, wielerteams Lotto en Flanders-Baloise en de Rode Duivels.

Ex-toploopster Miranda Boonstra (53) nam op haar beurt deel aan één WK en EK atletiek en was elf jaar Nederlands recordhoudster op de 3000 meter steeple. Boonstra behaalde een master in de bewegingswetenschappen en fysiotherapie, is doctor in de medische wetenschappen en heeft sinds 2016 haar eigen bedrijf: Marathoncoaching Boonstra.

Lees ook: Dit is het ideale wedstrijdontbijt (inclusief recepten per afstand) – RunningNL
