De (sport)kracht van vitamine D

De (sport)kracht van vitamine D


Vitamine D. Het kwam de laatste maanden vaak in het nieuws als essentiële weerstandsbooster. Maar deze vitamine doet meer dan enkel je immuunsysteem versterken. Het zou ook zo maar eens je sportprestatie kunnen verbeteren.

Een te laag vitamine D-gehalte komt frequent voor omdat we - zeker tijdens de donkerste maanden van het jaar - simpelweg onvoldoende worden blootgesteld aan zonlicht, de voornaamste vitamine D-bron. Het is aanbevolen om je armen, benen en gezicht geregeld aan de zon bloot te stellen, minstens een kwartier en zonder zonnebescherming. Daarnaast haal je de vitamine - weliswaar in mindere mate - ook uit enkele voedingsmiddelen. Denk daarbij aan vette vis, eieren (en met name eidooiers), orgaanvlees (niertjes en lever), visolie, sommige paddenstoelen en met vitamine D verrijkte graan- en zuivelproducten, zoals melk en margarine.

Heb ik een tekort?

Een tekort kan je herkennen door een gebrek aan energie, spierzwakte, terugkerende verkoudheid en/of griep, pijnlijke botten of frequente botbreuken. Vaak wordt een tekort ook gerelateerd aan ernstige aandoeningen, zoals auto-immuunziektes als diabetes, multiple sclerose en osteoporose (botontkalking).

Personen die een extra risico lopen op een vitamine D-tekort zijn kinderen tot 4 jaar, vrouwen ouder dan 50 en mannen ouder dan 70, personen met een donkere huidskleur, gesluierde vrouwen, strikte vegetariërs, veganisten en zwangere vrouwen. Vaak wordt er aan deze risicogroepen ook een suppelement aangeraden. Denk je een vitamine D-tekort te hebben? Laat altijd eerst een bloedtest afnemen bij je huisarts alvorens je met supplementen begint.

Een betere loopprestatie

Aangezien vitamine D de opname van calcium – dé bouwsteen van sterke botten – bevordert, draagt de vitamine bij tot sterk botweefsel. Bij het lopen vragen we veel van ons botstelstel, doordat onze botten en spieren enorme krachten van de landing moeten opvangen. Heb je een tekort aan vitamine D, dan loop je een groter risico op stressfracturen. Daarnaast draagt de vitamine ook bij tot een goede eiwitvorming, een sterk immuunsysteem en voorkomt het ontstekingen; allemaal zaken die belangrijk zijn om fysiek te presteren.

De relatie tussen vitamine D en de sportprestatie wordt nog steeds onderzocht, maar diverse studies wijzen wel op een positief verband. De oudste studies dateren uit 1927, toen een Duits onderzoeksteam al aantoonde dat blootstelling aan UV leidde tot extra spiergroei en betere prestaties bij zwemmers. De spierversterkende effecten van vitamine D lijken ook logisch aangezien vitamine D chemisch gezien een steroïde (hormoon) is. Ook relateerden wetenschappers topprestaties in de zomer aan de hogere vitamine D-concentraties onder invloed van de zon, terwijl een ander onderzoek ook een te lage spiermassa koppelde aan onvoldoende vitamine D.

Verder onderzoek is nodig, maar de wetenschap is unaniem: vitamine D draagt bij tot sterke botten, een verlaagd blessurerisico en een hoger energiepeil … Allemaal factoren die zorgen voor een sterk sportlichaam. Eentje dat beter bestand is tegen ziektes en virussen.


Beschermen vitamine D-supplementen tegen het coronavirus?

De voorbije maanden zijn er verschillende studies verricht naar het verband tussen een vitamine D-tekort en COVID-19. We kregen vaak te horen dat dagelijks een vitamine D-supplement slikken helpt om ons te beschermen. Hoe zit dat juist?

Eerdere studies toonden reeds een verband aan tussen vitamine D en luchtweginfecties, zoals verkoudheden. Toch blijkt er onvoldoende wetenschappelijk om het effect van vitamine D op COVID-19-besmetting te staven. De gezondheidsclaims komen namelijk verder uit observationeel onderzoek, waarbij oorzaak en gevolg niet kunnen worden aangetoond.

Verder onderzoek (in de vorm van klinische trials) is dus nodig, al lijken deskundigen het over één zaak wel eens: de meeste mensen in de Lage Landen hebben in de wintermaanden een vitamine D-tekort, waardoor extra vitamine D vaak aanbevolen is. Al was het maar om de botten te versterken. Wat wél zeker werkt tegen bacteriën en virussen? Een gezond voedingspatroon, een goede nachtrust en voldoende lichaamsbeweging.