“Verlaat het pad van de minste weerstand”
Mentale weerbaarheid is het vermogen om veerkrachtig om te gaan met uitdagende situaties, zoals tegenslagen, stress of negatieve gedachten”, aldus Wouter Prins, learning & development coördinator bij Better Minds, een organisatie die werkt aan het versterken van mentaal welzijn, focus, veerkracht en leiderschap binnen organisaties. Volgens Prins, die een achtergrond heeft in de arbeids- en organisatiepsychologie, met een specialisatie in sport- en prestatiepsychologie, is die mindset net zo goed trainbaar als je quads of hamstrings.
“Een groot gedeelte van een hardloopwedstrijd gaat over hoe goed je kan omgaan met de emoties, gevoelens en pijn die naar boven komen. Door jezelf bewust aan ongemak bloot te stellen, leer je om te gaan met weerstand. Net zoals spierkracht groeit mentale kracht door regelmatige, doelgerichte training.”
De weerbaarheidsspier trainen
Hoewel lopen zelf al een uitstekende oefenschool is voor je mentale uithoudingsvermogen, loont het om ook daarbuiten in je weerbaarheid te investeren. “Het trainen van je mindset buiten het lopen heeft een spill-over effect. Je verlegt je mentale grenzen, waardoor je tijdens het lopen beter kan omgaan met ongemak. Maar omgekeerd werkt het net zo: wie leert doorbijten op de trails, neemt dat ook mee in andere domeinen van het leven. Uitdagingen in werk, studie of persoonlijke situaties voelen hierdoor beter beheersbaar.”
“Iedereen heeft van nature een bepaalde basisveerkracht, maar dit niveau is te vergroten door deliberate practice, doelbewuste en herhaalde training. Ons brein kiest van nature het pad van de minste weerstand. Vroeger hielp ons dat overleven. Een jager-verzamelaar die onnodig energie verspilde, had namelijk minder kans om te overleven. Vandaag, in een wereld van overvloed, is dat juist een valkuil. Je bewust worden van het pad van de minste weerstand en daar bewust van wegstappen is dé manier om je mentale weerbaarheid te trainen.” Maar mentale veerkracht betekent niet voortdurend tot het uiterste gaan. “Het gaat om balans: leren wanneer je jezelf mag sparen en wanneer je jezelf mag uitdagen. Juist je mentale veerkracht bepaalt in welke mate je die balans kan vinden. Hoe beter je deze ‘spier’ ontwikkelt, hoe beter je met ongemak en pijn kan omgaan, zowel in sport als in het dagelijks leven.”
Koude training en andere tools
IJsbadtraining, yoga, meditatie, ademhalingsoefeningen, intermittent fasting of stilte-retraites. De lijst aan ‘mentale biohacks’ is eindeloos. Maar wat werkt er nu echt? “Je ontwikkelen op verschillende gebieden en jezelf in diverse activiteiten onderdompelen, draagt bij aan je self-efficacy, oftewel je vertrouwen in je eigen kunnen. Wanneer je op meerdere terreinen successen ervaart, vergroot dit niet alleen je zelfvertrouwen, maar kan het je ook motiveren om vergelijkbare successen na te streven bij het lopen.” De sleutel ligt dus in jezelf uitdagen op verschillende vlakken. “Koudetraining is misschien wel de meest toegankelijke manier om een acute stressprikkel op te roepen”, denkt Prins.
“Het is een toegankelijke, maar uitdagende manier om te leren omgaan met weerstand. Er is ook wetenschappelijk bewijs over de voordelen. Onderzoek toont aan dat koudetraining bijdraagt aan de verbetering van je stemming, vermindering van stress en angst en aan een toename van vertrouwen in je eigen kunnen.” Ook ademhaling is een krachtige tool. “Je ademhaling beïnvloedt je autonome zenuwstelsel. Vertraag je je ademhaling, dan activeer je het parasympatische systeem. Dat is het systeem dat voor ontspanning en rust zorgt, je ‘rempedaal’, als het ware. Versnel je die, dan activeer je het gaspedaal. Dat ‘gaspedaal’ is het sympathische zenuwstelsel, wat de vecht-of-vlucht-reactie regelt. Daar bewust mee omgaan, kan al een groot verschil maken.”
7 Praktische tips op een rij:
1. Dagelijkse mini-uitdagingen
Neem een andere route naar je werk of ga elke dag een gesprek aan met een onbekende. Het zijn kleine stappen, maar ze maken je weerbaarder.
2. Ademhalingsoefeningen
Doe dagelijks 5 minuten langzame buikademhaling. Daarmee activeer je het rustsysteem en train je stresscontrole.
3. Reflecteer op je gedrag
Waar kies jij standaard het makkelijke pad? Daag jezelf eens uit om het anders te doen. Kleine ongemakken maken je mentaal sterker.
(…)
Lees het volledige verhaal in de nieuwste editie van RunningNL-magazine, met ook: Alles over mindset, Tim van Rijthoven: van tennissensatie naar hardlopen, inspirerende quotes van de grootste lopers, en alles over de meest mytische en misschien wel zwaarste ultraloop die er is. Liever online lezen? Lees dan verder via Blendle.